رفع بدسکتور هارد اکسترنال

رفع بدسکتور هارد اکسترنال

هارد اکسترنال را به پورت USB متصل کرده‌اید. چراغ دستگاه روشن می‌شود، اما درایو در ویندوز باز نمی‌شود، سرعت سیستم به شدت افت کرده یا به صورت مداوم با پیغام فرمت مواجه می‌شوید. زمانی که سیستم‌عامل نمی‌تواند بخشی از اطلاعات هارد را بخواند و یا فایل جدیدی ذخیره کند، نشانه‌ی ایجاد بدسکتور است. در چنین شرایطی، واکنش‌های سریع مانند قطع و وصل کردن مکرر، کلیک‌های پی‌در‌پی روی درایو برای باز کردن پوشه‌ها و یا تلاش برای اجرای دستورات تعمیر ویندوز، اغلب آسیب‌دیدگی هارد را تشدید خواهد کرد.

بسیاری از مشکلاتی که شبیه به خرابی هارد به نظر می‌رسند، دلایل ساده‌تری مانند ایراد در کابل یا پورت اتصال دارند. در ادامه بررسی می‌کنیم که چطور می‌توان خطای مربوط به بدسکتور در هاردهای پرتابل را از مشکلات مشابه تفکیک کنید تا بتوانید راه حل اصولی را تشخیص دهید.

چگونه بدسکتور هارد اکسترنال را تشخیص دهیم؟

پس از متصل شدن هارد اکسترنال به سیستم، ویندوز بلافاصله تلاش می‌کند اطلاعات هارد را بخواند. اگر سکتورهای هارد دچار آسیب شده باشند، ارتباط سیستم‌عامل با دستگاه مختل می‌شود. در هاردهای پرتابل، این اختلال معمولا با نشانه‌های مشخصی همراه است:

• نمایش ارور فرمت: نمایش ارور “You need to format the disk…” هنگام اتصال. این پیام نشان می‌دهد سیستم‌عامل به دلیل وجود مشکل در بخش‌های اولیه هارد، قادر به خواندن File System نیست. 
• ناپدید شدن درایو در This PC: با وجود روشن بودن و چشمک زدن چراغ دستگاه، درایو نمایش داده نشده و ابزار Disk Management ویندوز تا زمان قطع کابل، در حالت لودینگ متوقف می‌ماند.
• کندی و هنگ کردن سیستم: افت محسوس سرعت ویندوز یا حالت Not Responding که معمولا تنها با جدا کردن کابل هارد به حالت عادی برمی‌گردد.
• خطای عدم شناسایی USB: نمایش ارور “USB Device Not Recognized” بلافاصله پس از اتصال هارد.

بروز این نشانه‌ها، هشدار مهمی برای خرابی سکتورها محسوب می‌شود. اما در برخی مواقع، خرابی سخت‌افزاری ساده‌تری وجود دارند که دقیقا همین علائم را ایجاد می‌کنند. در بخش بعدی عواملی را بررسی خواهیم کرد که علائمی شبیه به بدسکتور نشان می‌دهند اما در واقع خرابی در بخش دیگری ایجاد شده است.

علائمی که شبیه بدسکتور هستند اما نیستند

هارد اکسترنال به دلیل داشتن قطعات واسط و نیاز به کابل برای تامین برق، گاهی خطاهایی مشابه خرابی سکتورها از خود نشان می‌دهد. پیش از هرگونه تصمیم برای رفع خطاها، بررسی سه عامل زیر ضروری است:

• خرابی در سوکت و مدار رابط (تبدیل SATA به USB) 

مدار تبدیل رابط درون قاب یا لق شدن سوکت، ارتباط هارد با سیستم را مختل می‌کند. در این شرایط ارورهایی دقیقا مشابه خرابی سکتور تولید می‌شود، در حالی که معمولا قطعات داخلی هارد سالم هستند.

• نرسیدن برق کافی از پورت USB (به‌ویژه پورت‌های جلوی کیس) 

پورت‌های جلوی کیس یا هاب‌های USB ارزان‌قیمت، اغلب آمپر کافی برای راه‌اندازی موتور هارد را ندارند. این کمبود برق باعث تولید صدای «تق‌تق» یا قطع و وصل شدن مداوم هارد می‌شود. اغلب کاربران این علائم را با خرابی سخت‌افزاری اشتباه می‌گیرد. اما شما می‌توانید برای تست دقیق، هارد را مستقیما به پورت‌های پشت کیس (روی مادربرد) متصل کنید.

• استفاده از کابل‌های رابط طولانی یا غیر اورجینال
  کابل‌های USB غیراستاندارد باعث افت ولتاژ می‌شوند. این افت ولتاژ خواندن فایل‌ها را با خطا مواجه کرده و نشانه‌هایی دقیقا شبیه به بدسکتور ایجاد خواهد کرد..

چرا هاردهای اکسترنال بیشتر از هاردهای داخلی آسیب می‌بینند؟

هاردهای پرتابل به دلیل ماهیت قابل حمل بودن، بیشتر در معرض آسیب قرار دارند. به همین دلیل در برخی از اشتباهات کاربران، مستقیما ساختار سکتورها را از بین می‌برند:

• جابه‌جا کردن هارد در حالت روشن (آسیب‌های فیزیکی پنهان): زمانی که هارد روشن و به سیستم متصل است، پلاتر آن با سرعت بسیار بالایی می‌چرخد. در این حالت، برداشتن هارد از روی میز، برگرداندن آن یا حتی وارد کردن تکان‌های کوچک باعث می‌شود هد مستقیما روی پلاتر بدسکتور ایجاد کند.
• اتصال به دستگاه‌های غیر از کامپیوتر: وصل کردن هارد به تلویزیون‌های هوشمند، رسیورها یا کنسول‌های بازی، اغلب با ریسک همراه است. این دستگاه‌ها معمولا مدیریت دقیقی روی پورت USB نداشته و ممکن است بدون هشدار قبلی برق پورت را قطع کند. قطع ناگهانی جریان برق در حین استفاده از هارد، یکی از اصلی‌ترین دلایل ایجاد بدسکتور در هاردهای پرتابل است.
• کشیدن ناگهانی کابل (بدون Safely Remove): جدا کردن کابل USB بدون استفاده از گزینه Safely Remove در ویندوز، یکی از رایج‌ترین دلایل ایجاد بدسکتور نرم‌افزاری است که باعث می‌شود ذخیره شدن فایل‌ها نیمه‌کاره رها شده و سکتورهای هارد آسیب ببینند.

زمانی که هارد دچار خرابی می‌شود،  بسیاری از کاربران در تلاش هستند که با استفاده از ابزارهای پیش‌فرض ویندوز در کمترین زمان ممکن مشکل را حل کنند. اما پیش از هر اقدامی لازم است ابتدا از خطرات اجرای دستورات تعمیر روی بستر USB مطلع شوید که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

چرا اجرای دستورات تعمیر روی هارد اکسترنال پرریسک‌تر از هاردهای داخلی است؟

بسیاری از کاربران هنگام مواجهه با خطای سکتورها، از ابزارهای پیش‌فرض ویندوز مانند دستور chkdsk استفاده می‌کنند. اجرای این دستورات روی هاردهای داخلی که از طریق رابط‌های پایداری مثل SATA مستقیما به مادربرد متصل هستند، معمولا به دلیل جریان برق یکنواخت، با ثبات بیشتری انجام می‌شود. اما در هاردهای پرتابل، ارتباط از طریق بستر ناپایدارتر USB شکل می‌گیرد. 

زمانی که ویندوز با فشار بالا سکتورهای آسیب‌دیده را بررسی می‌کند، کوچک‌ترین نوسان در کابل USB یا افت برق پورت باعث توقف اجرای دستور خواهد شد. این توقف ناگهانی، معمولا فشار فیزیکی بیشتری به قطعات وارد کرده و میزان خرابی سکتورها را گسترش می‌دهد. به همین دلیل، اجرای دستورات خط فرمان یا تلاش برای فرمت کردن روی رابط USB، اغلب با ارور متوقف شده و دسترسی به فایل‌ها را پیچیده‌تر خواهد کرد.

با در نظر گرفتن تفاوت‌ها و ریسک بالای اتصالات USB، اقدام بعدی شما به یک موضوع مهم بستگی دارد: ریکاوری فایل‌های داخل هارد اولویت دارد یا صرفا رفع بدسکتور هارد اکسترنال خود دستگاه مهم است. در بخش پایانی مقاله، مسیر اصولی برای هر دو گروه را شرح خواهیم داد.

در مواجهه با بدسکتور هارد اکسترنال چه باید کرد؟

با شناخت نشانه‌ها و محدودیت‌های رابط USB، مسیر اصولی برای اقدام بعدی بر اساس یک معیار مهم تعیین می‌شود: تعیین اولویت بین فایل‌های موجود و یا تمرکز بر راه‌اندازی مجدد هارد اکسترنال. 

مسیر اول: زمانی که فایل‌های روی هارد از اهمیت بالایی برخوردار هستند، پیشنهاد می‌شود از فرمت کردن هارد یا اجرای نرم‌افزارهای عمومی خودداری کنید. بررسی هاردی که در خواندن سکتورها دچار اختلال شده، معمولا به تجهیزات تخصصی مانند دستگاه PC3000 و در موارد خاص به محیط Clean Room نیاز دارد. این تجهیزات ارتباط با هارد را بدون وارد کردن فشار به قطعات داخلی برقرار می‌کنند.
شما می‌توانید برای بررسی شرایط دستگاه خود و دریافت مشاوره تخصصی، به صفحه خدمات تخصصی ریکاوری هارد اکسترنال مراجعه کنید.

مسیر دوم: چنانچه اولویت شما استفاده مجدد از هارد است و فایل مهمی روی دستگاه ندارید، می‌توانید روش‌های نرم‌افزاری را برای برطرف کردن خطاهای بدسکتور هارد اکسترنال تست کنید. پیشنهاد می‌کنیم برای آشنایی با این روش‌ها، مقاله آموزش تعمیر نرم‌افزاری و رفع بدسکتور را مطالعه کنید. اگر خطاهای هارد با این دستورات برطرف نشود، دستگاه معمولا نیاز به بررسی سخت‌افزاری و تعویض قطعه در مرکز تعمیرات دارد. همچنین برای تشخیص دقیق‌تر نوع خرابی قطعات، مطالعه مقاله تفاوت بدسکتور منطقی و فیزیکی می‌تواند برای شما کمک‌کننده باشد.

سوالات متداول 

• زمانی که ویندوز هنگام استفاده از گزینه Safely Remove خطا می‌دهد، امن‌ترین روش برای جدا کردن کابل چیست؟
  امن‌ترین روش در این شرایط، خاموش کردن کامل سیستم (Shut Down) است. پس از خاموش شدن کامپیوتر و قطع کامل جریان برق، امکان جدا کردن کابل هارد اکسترنال بدون خطر آسیب رسیدن به قطعات فراهم می‌شود.
  

• آیا هاردهای پرتابل از نوع SSD نیز دچار خرابی سکتورها می‌شوند؟
  هارد اکسترنال SSD قطعه مکانیکی و چرخشی ندارند. بنابراین این هارد با جابه‌جایی دچار خراشیدگی نمی‌شود. اما این هارد نیز مشکل مشابهی به نام «بدبلاک» (Bad Block) پیدا می‌کند که علائم آن معمولا شبیه به خطاهای هاردهای مکانیکی است.
  
• آیا ویروس‌ها توانایی ایجاد بدسکتور روی هاردهای اکسترنال را دارند؟
  ویروس‌ها توانایی ایجاد آسیب فیزیکی روی قطعات را ندارند. اما برخی بدافزارها فایل‌های سیستمی را تخریب می‌کنند که این موضوع منجر به ایجاد بدسکتورهای نرم‌افزاری (Logical) و نمایش خطاهای مشابه خواهد شد.