ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی (VMware و Hyper-V)
ماشینهای مجازی به سازمانها اجازه میدهند تا چندین سیستمعامل را روی یک سرور متمرکز اجرا کنند. اما مشکل اینجاست که اگر سرور اصلی دچار خرابی شود، اطلاعات تمام آن سیستمها به طور همزمان از دسترس خارج میشود. خرابی در فضاهای ذخیرهسازی (Datastore)، قطع ارتباط در فایلهای بکاپ (Snapshot) یا فرمت شدن فایلهای دیسک مجازی (مانند VMDK یا VHDX) از شایعترین عواملی هستند که ارتباط ادمینها را با اطلاعات قطع میکنند. چون فایل سیستم این ماشینها درون یک فایلسیستم دیگر (مثل VMFS) قرار دارد، ریکاوری آنها به بررسیهای تخصصی نیاز دارد.

در چنین شرایطی، پیش از هر اقدامی باید ریشه مشکل مشخص شود تا مسیر درستی برای بازیابی اطلاعات انتخاب گردد.
دلایل اصلی توقف دسترسی به سرورهای مجازی
- خرابی سختافزاری: خرابی کنترلر RAID (سیستمی که هاردها را مدیریت میکند)، سوختن درایوهای فیزیکی یا قطع ارتباط با فضاهای ذخیرهسازی تحت شبکه (LUN).
- خطاهای فایلسیستم (VMFS, CSV): قطعی ناگهانی برق سرور یا باگهای نرمافزاری که باعث به هم ریختن ساختار فایلسیستم در ماشین مجازی میشود.
- خطاهای مدیریتی: پاک کردن تصادفی ماشین مجازی از روی پنل، فرمت کردن اشتباه Datastore یا اختصاص دادن اشتباه فضاها.
- حملات باجافزاری: رمزنگاری فایلهای سرور توسط بدافزارها که دسترسی به محتوا را مسدود میکند.

شناخت این عوامل نشان میدهد که قطعی ارتباط با فایلهای سازمان ریشههای مختلفی دارد. با این حال، اقدامات اشتباه در لحظات ابتدایی بروز خطا، تاثیر تعیینکنندهای بر نتیجه نهایی ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی خواهد داشت.
اقدامات پرخطر: چه اقداماتی وضعیت را بدتر میکند؟
اجرای دستورات شتابزده میتواند تغییراتی در ساختار هاردها ایجاد کرده و شانس ریکاوری را از بین ببرد. برای جلوگیری از این مشکل، از اقدامات زیر پرهیز کنید:
- توقف فوری Rebuild کردن ترتیب RAID: اجرای دستور Rebuild برای جایگزینی هارد سوخته، اطلاعات جدیدی روی درایوها مینویسد. اگر سلامت تمام هاردهای باقیمانده تایید نشده باشد، این کار باعث محاسبه اشتباه کدهای توازن (Parity) شده و فایلها را کاملا تخریب میکند.
- عدم ایجاد یا Merge کردن Snapshot (بکآپ) جدید:فایلهای Snapshot یا تغییرات مرحلهای سرور به فایل اصلی وابستهاند. دستور Merge در زمان خرابی، ساختار فایلها را به هم ریخته و ریکاوری را پیچیدهتر میکند.
- پرهیز از اجرای دستورات Repair روی دیسک مجازی: دستوراتی مانند chkdsk روی دیسک مجازی، بخشهای آسیبدیده را به عنوان فضای خالی یا اضافی میشناسد و اطلاعات آنها را برای همیشه حذف میکند.

پرهیز از این اقدامات، سیستم را در حالت پایدار نگه میدارد و از ایجاد هزینهها و زمانهای اضافی جلوگیری میکند. یکی از مهمترین سوالات در این شرایط، مدت زمان قطعی سرور و هزینههای ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی است.
زمان و نحوه برآورد هزینه ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی در مرکز تعمیر هارد
مدت زمان و هزینه نهایی برای ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی، به نوع خرابی (فیزیکی یا نرمافزاری)، حجم درایوها و نوع چیدمان RAID بستگی دارد. در مرکز تعمیر هارد بررسیهای اولیه برای تشخیص میزان آسیب و تعیین روند بازیابی، معمولا بین 24 تا 48 ساعت کاری زمان میبرد. پس از بررسی دقیق وضعیت درایوها و فایلسیستم، برآورد روشنی از زمان و هزینه از سمت کارشناسان ما به شما اعلام خواهد شد. این روند کمک میکند تا انتخاب مسیر مناسب برای ریکاوری بر اساس گزارشهای مستند و بررسیهای فنی انجام شود.
در صورتی که سرور متوقف شده و برای دسترسی به اطلاعات مهم نیاز دارید که ماشین مجازی در سریعترین زمان ممکن ریکاوری شود، کارشناسان مرکز هارد آماده ارائه مشاوره تخصصی و هماهنگی برای پذیرش قطعات شما هستند. برای دریافت مشاوره رایگان همین الان تماس بگیرید.
پس از تایید برآوردها، مراحل اجرایی ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی با استفاده از تجهیزات تخصصی آغاز خواهد شد. مرکز تعمیر هارد برای بازیابی فایلهای سازمان، یک مسیر مشخص و مبتنی بر ساختار تجهیزات را طی میکند.
امکانات و روند ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی در مرکز تعمیر هارد

- بررسی ساختار و شناسایی بخش آسیبدیده: در گام نخست، متخصصان بررسی میکند که خرابی و عدم دسترسی به اطلاعات به چه علتی رخ داده است. چرا که شناسایی دقیق مشکل، به انتخاب روش مناسب برای ادامه مراحل کمک میکند.
- تهیه Image سکتور به سکتور: در روند استاندارد بازیابی، هیچ دستوری روی هاردهای اصلی سرور اجرا نمیشود. ابتدا با تجهیزات تخصصی از تمام هاردها یک کپی کامل تهیه میشود. در صورت خرابی فیزیکی، هاردها در محیط کلین روم کلاس 100 جراحی میشوند. سپس چیدمان RAID به صورت نرمافزاری روی فایلهای کپی بازسازی میشود.
- بازیابی و تست فایلها: پس از بازسازی منطقی فایلها، فایلهای مجازی ریکاوری شده و برای اطمینان از سلامت دیتابیسها، روی یک سیستمعامل تستی (Guest OS) اجرا و بررسی میشوند.
روشهای ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی به نوع پلتفرم یا محیطی که ماشین مجازی روی آن اجرا میشود بستگی دارد. بنابراین به دلیل وجود این تفاوت در فایلسیستمها، هر پلتفرم مسیر متفاوتی را برای ریکاوری اطلاعات میطلبد.
مسیرهای تخصصی بازیابی ماشینهای مجازی
1- مسیر ریکاوری VMware (vSphere/ESXi)
- بازیابی Datastore و ماشین مجازی حذفشده: جستجوی ساختار فایلها (هدرهای VMDK) در فضای VMFS برای استخراج فایلهای پاک شده در صورتی که با اطلاعات جدید بازنویسی نشده باشند.
- عمیر فایلهای VMDK آسیبدیده: اصلاح کدهای ساختاری (Descriptor) دیسک مجازی برای دسترسی مجدد به اطلاعات.
- ترمیم زنجیره Snapshot ها: اتصال مجدد فایلهای تغییرات به یکدیگر از طریق بررسی و اصلاح دستی کدهای پایه (Hex) برای دسترسی به آخرین وضعیت سرور.
2- مسیر ریکاوری Microsoft Hyper-V
- بازیابی فایلهای VHD و VHDX: بازسازی ساختار داخلی و متادیتای دیسکهای مجازی که غیرقابل خواندن شدهاند.
- مدیریت دیسکهای وابسته (Differencing Disks): برقراری مجدد ارتباط بین فایلهای حاوی تغییرات جدید (AVHDX) با فایلهای اصلی.
- بررسی فضاهای اشتراکی (CSV): ترمیم ساختار اختصاصی فضاهای Cluster Shared Volumes که به دلیل خرابی جداول راهنما به حالت فرمتنشده (RAW) درآمدهاند.
سوالات متداول
- آیا ماشینهای مجازی رمزنگاریشده در صورت خرابی قابل بازیابی هستند؟
در صورتی که کلید رمزگشایی در دسترس باشد، امکان ترمیم فایلهای آسیبدیده و سپس باز کردن قفل آنها وجود دارد. بدون داشتن کلید معتبر، ریکاوری فایلها پس از ترمیم معمولا امکانپذیر نخواهد بود. - اگر فایلهای لاگ (Log Files) سرور پاک شده باشند، امکان بررسی مشکل وجود دارد؟
فایلهای لاگ به تشخیص سریعتر خطا کمک میکنند. اما نبود آنها در پیشبرد روند ریکاوری اطلاعات مانعی ایجاد نخواهد کرد. در این شرایط، کارشناسان با بررسی کدهای هگزادسیمال، ساختار قطعات را بررسی کرده و تنها زمان مورد نیاز برای انجام این روند بیشتر خواهد شد. - آیا قابلیت TRIM در درایوهای SSD سرور، شانس ریکاوری اطلاعات ماشین مجازی را کاهش میدهد؟
بله. فعال بودن دستور TRIM در تجهیزات فلش باعث میشود که فایلهای حذفشده با سرعت بالایی توسط کنترلر از بین بروند. به همین دلیل، خاموش کردن فوری سرور پس از حذف اشتباهی فایلها، در حفظ شانس ریکاوری اطلاعات اهمیت بالایی دارد.






