ریکاوری SAS – بازیابی اطلاعات تخصصی SAN

ریکاوری SAS و بازیابی اطلاعات تخصصی SAN

توقف سرورهای شبکه‌ای (SAN) و درایوهای SAS معمولا به دلیل به هم ریختگی تنظیمات داخلی آن‌ها (RAID) رخ داده و دسترسی به فایل‌های مهم را قطع می‌کند. در چنین شرایطی، شبیه‌سازی مجازی (Virtual RAID Rebuild) این سیستم‌ها بدون ایجاد تغییر روی درایوها، روشی اصولی برای ریکاوری SAS به شمار می‌رود. اقداماتی که در همان دقایق ابتدایی قطعی سرور انجام می‌دهید، مشخص می‌کند که دسترسی دوباره به اطلاعات تا چه میزان امکان‌پذیر خواهد بود.

اقدامات مخرب پس از خرابی استوریج

هنگام قطع شدن دسترسی به سرورهای SAN، واکنش‌های اولیه نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت ریکاوری فایل‌ها دارند. چرا که انجام برخی اقدامات شتاب‌زده، شانس ریکاوری SAS و SAN را به حداقل می‌رساند.

• اجرای خودسرانه Rebuild و Initialize کردن مجدد RAID
  اجرای دستور Rebuild فشار بالایی به درایوهای سالم وارد می‌کند. اگر درایوهای دیگر نیز ضعیف باشند، اجرای خودسرانه Rebuild و Initialize کردن مجدد RAID باعث از کار افتادن آن‌ها می‌شود. همچنین انتخاب گزینه Initialize، جدول مسیردهی فایل‌ها را به حالت اولیه برمی‌گرداند. در نتیجه پیدا کردن بخش‌های پراکنده فایل‌ها در میان درایوها بسیار سخت و در برخی موارد ناممکن خواهد بود.
• جابه‌جایی هاردها (Hot-Swap اشتباه) و تغییر ترتیب درایوها
  در برخی مواقع افراد برای تست سلامت هاردهای SAS، آن‌ها را از جایگاه خود خارج کرده و در شکاف (Slot) دیگری قرار می‌دهند. از آنجایی که چینش درایوها در شبکه‌های SAN بر اساس یک نظم دقیق ریاضی انجام شده، هرگونه تغییر در ترتیب آن‌ها، رشته‌های متصل‌کننده فایل‌ها را از هم جدا کرده و ریکاوری آن‌ها را با مشکل مواجه می‌کند.
• اسکن هارد با استفاده از نرم‌افزارهای ریکاوری عمومی
  نرم‌افزارهای رایج در اینترنت معمولا توانایی برقراری ارتباط با کنترلرهای پیچیده SAS را ندارد. نصب یا اجرای این برنامه‌ها روی درایو اصلی، نه تنها کمکی به پیدا کردن فایل‌ها نمی‌کند، بلکه با ایجاد تغییرات ناخواسته روی هارد، بازیابی تخصصی اطلاعات را دشوارتر می‌کند.

پرهیز از این سه اشتباه، این امکان را فراهم می‌کند که حتی در صورت خرابی، ریکاوری اطلاعات با استفاده از روش‌های تخصصی انجام شود. اما برای انتخاب بهترین روش، ابتدا لازم است بدانید که چه عواملی باعث آسیب بیشتر به اطلاعات این سیستم‌های قدرتمند می‌شود. چرا که شناخت دلایل اصلی خرابی، کمک می‌کند تا روشی مناسب برای حل مشکل انتخاب کنید.

شایع‌ترین خرابی‌های استوریج SAN و چالش‌های فنی ریکاوری آن‌ها

در استوریج‌های SAS و SAN، هر خرابی سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری با موانع فنی خاصی همراه است که برطرف کردن آن‌ها به دانش تخصصی همان برند وابستگی دارد.

خرابی فیزیکی هاردهای SAS در آرایه (Physical Failures) 

درایوهای SAS به دلیل سرعت چرخش بسیار بالا (مانند 10K یا 15K RPM) استهلاک بیشتری نسبت به نمونه‌های معمولی دارد و مشکلاتی مانند خرابی موتور، هد یا پلتر در آن‌ها رخ می‌دهد. در زمان بروز چنین مشکلاتی، نرم‌افزارهای ریکاوری قادر به برقراری ارتباط با فریم‌ور اختصاصی درایوهای SAS نیستند. در نتیجه، بررسی سکتورها با روش‌های معمول امکان‌پذیر نبوده و ریکاوری SAS و SAN به ابزارهای سخت‌افزاری واسط برای برقراری ارتباط ایمن نیاز دارد.

خطای کنترلر و از بین رفتن کانفیگ RAID 

خرابی یا به‌هم‌ریختگی تنظیمات کنترلر باعث می‌شود سرور نتواند فضای اختصاص‌یافته (LUN) را بشناسد. پیچیدگی این فرایند زمانی مشخص می‌شود که برندهای سازمانی مانند HPE، Dell EMC یا NetApp، هر کدام از الگوهای محاسباتی متفاوتی برای نوشتن Parity و Striping استفاده می‌کنند. به همین دلیل برای دسترسی مجدد به فایل‌ها، لازم است که الگوهای اختصاصی به صورت دستی و با مهندسی معکوس محاسبه شوند.

کرش کردن استوریج حین عملیات Rebuild 

زمانی که یک درایو در چینش‌هایی مانند RAID 5 دچار خرابی می‌شود، برخی افراد درایو جدیدی را جایگزین می‌کنند تا دستور Rebuild اجرا شود. در چنین شرایطی وارد کردن فشار ممتد به درایو، گاهی باعث سوختن درایو دوم شده و سیستم را متوقف می‌کند.در این حالت، الگوی چیدمان داده‌های فایل‌ها به هم ریخته و برای قرار دادن دوباره بخش‌های فایل در کنار یکدیگر، بررسی دقیق کدهای هگزادسیمال و بازسازی ساختار به‌صورت مجازی ضروری است.

آسیب‌های Logical و خرابی فایل‌سیستم‌ 

خطاهای انسانی مانند فرمت کردن اشتباهی LUN، پاک کردن یک ماشین مجازی یا خرابی دیتا استورهای VMFS در محیط VMware، از دیگر عوامل شایع قطعی سرور به شمار می‌رود. در محیط‌های مجازی‌سازی، یک ماشین مجازی، روی LUN و سپس بین چند درایو SAS پخش شده است. به همین دلیل، اسکن مستقیم یک درایو برای ریکاوری اطلاعات SAS و SAN بی‌فایده خواهد بود و لازم است که کل حافظه از ابتدا تا انتها به صورت مجازی شبیه‌سازی شود.

با توجه به این پیچیدگی‌های ساختاری در فریم‌ور، الگوهای ذخیره‌سازی و سیستم‌های مجازی، استفاده از روش‌های سنتی برای ریکاوری SAS کاربردی نخواهد بود.برای رفع این مشکلات و دسترسی به فایل‌های اصلی، ابتدا باید مراحل مشخصی در مراکز تخصصی انجام شود که این مراحل بدون ایجاد تغییر در قطعات اصلی پیش می‌رود. در بخش بعدی، این مراحل فنی را به صورت قدم به قدم بررسی خواهیم کرد.

روند تخصصی ریکاوری SAS در مرکز تعمیر هارد

برای برطرف کردن خرابی‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری که پیش‌تر اشاره شد، لازم است متخصصان مراحل مشخصی را در مراکز تخصصی پیش ببرند. در مرکز تعمیر هارد این مراحل با تمرکز بر حفظ یکپارچگی فایل‌ها و جلوگیری از تغییر اطلاعات درایوها (Overwrite) طراحی شده‌ است.

• مرحله اول: تشخیص فیزیکی و جراحی در کلین روم (Class 100)
  در صورت وجود آسیب‌های فیزیکی در قطعات مکانیکی مانند موتور یا هد، درایوهای SAS باید در محیط کلین روم (Cleanroom) کلاس 100 بررسی شوند. در این فضا، قطعات آسیب‌دیده با قطعه معادل خود تعویض می‌شود تا شرایط برای ریکاوری اطلاعات فراهم کند. فرایند جراحی هارد بسیار تخصصی است زیرا فاصله بسیار کم بین هد و پلاتر، احتمال خرابی بیشتر قطعات را هنگام باز و بسته کردن غیراصولی افزایش می‌دهد.

• مرحله دوم: ایمیج‌گیری سکتور به سکتور (Sector-by-Sector) 
  پس از رفع مشکلات فیزیکی، درایو اصلی مستقیما به سرور متصل نخواهد شد. در این مرحله، با استفاده از دستگاه‌های تخصصی مانند PC-3000 SAS، یک کپی خام و سکتور به سکتور تهیه می‌شود. استفاده از دستگاه PC-3000 SAS به مهندسان کمک می‌کند تا بدون وارد کردن فشار به هاردهای سرور، از محتوای درایو یک نسخه کپی تهی شود. سپس تمام مراحل ریکاوری SAS روی این نسخه‌ کپی شده انجام خواهد گرفت.
• مرحله سوم: مهندسی معکوس و بازسازی مجازی RAID(Virtual RAID Rebuild)
  متخصصان با بررسی نسخه‌های کپی شده، الگوهای ریاضی RAID مانند Block Size، ترتیب درایوها (Parity Order) و Offset را در واحد هگزادسیمال شناسایی می‌کنند. با مهندسی معکوس این الگوها، چیدمان سرور به صورت مجازی شبیه‌سازی می‌شود. این روش کمک می‌کند تا فایل‌ها بدون اینکه درایوهای اصلی مجبور به اجرای دستورات سنگین و مخرب شود، به فرم اولیه خود برگردد.
• مرحله چهارم: خروجی گرفتن از فایل‌سیستم‌ها و دیتابیس ماشین‌های مجازی
  در مرحله نهایی، فایل‌های ماشین مجازی (مثل VMDK) یا دیتابیس‌های SQL و Oracle شناسایی شده و خروجی نهایی تهیه می‌شود. سپس صحت فایل‌ها بررسی می‌شود تا بتوانید آن‌ها را به راحتی روی سرورهای جدید خود بارگذاری کنید.

 اجرای اصولی این مراحل مهندسی، شانس ریکاوری SAS و SAN را تا حد زیادی افزایش می‌دهد. کارشناسان مرکز تعمیر هارد با تسلط بر روندهای تخصصی، فایل‌های ارزشمند شما را با بالاترین ضریب موفقیت در محیطی امن بازیابی می‌کنند. شما می‌توانید برای دریافت مشاوره و بررسی رایگان با کارشناسان ما در تماس باشید.

پلتفرم‌ها، استوریج‌ها و فایل‌سیستم‌های پشتیبانی‌شده

تنوع برندها و سیستم‌عامل‌های سرور باعث می‌شود که هر استوریج از روش مختص به خود برای ذخیره کردن فایل‌ها استفاده کند. موفقیت در بازیابی فایل‌های SAS و SAN ارتباط مستقیمی با شناخت دقیق پلتفرم‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری دارد. مرکز تعمیر هارد به کمک ابزارهای تخصصی و دانش فنی متخحصصان خود، قادر است رنج وسیعی از اطلاعات استوریج‌های سازمانی را ریکاوری کند. در جدول زیر، به رایج‌ترین پلتفرم‌هایی که به طور پیوسته در این مرکز بررسی می‌شود، اشاره خواهیم کرد:

حضور برند یا فایل‌سیستم سرور شما در جدول بالا نشان می‌دهد که تجهیزات و روش‌های تخصصی لازم برای ریکاوری اطلاعات آن در مرکز تعمیر هارد وجود دارد. شما می‌توانید همین حالا برای مراجعه به مرکز و بررسی شرایط ریکاوری SAS و SAN خود اقدام کنید.

سوالات متداول

• آیا امکان بازیابی LUN فرمت شده در محیط ESXi (VMware) وجود دارد؟
  بله. اگر پس از فرمت شدن اشتباهی LUN، فایل‌های جدیدی روی آن ذخیره نشده باشد (Overwrite نشده باشد)، شانس ریکاوری اطلاعات ماشین‌های مجازی قبلی بسیار بالا برآورد می‌شود. در این حالت، متخصصان با بررسی بخش‌های خام، ساختار قبلی VMFS را پیدا کرده و فایل‌های VMDK را ریکاوری خواهند کرد.
  

• اگر دستور Rebuild روی سرور تا نیمه پیش رفته و سپس متوقف شده باشد، امکان ریکاوری SAS  و SAN همچنان وجود دارد؟
  توقف Rebuild باعث می‌شود که بخشی از درایو با کدهای جدید پر شده و بخش دیگر قدیمی بماند. در این شرایط روند ریکاوری اطلاعات پیچیده‌تر می‌شود، اما متخصصان مرکز تعمیر هارد با شناسایی بخش‌های تغییر یافته و بررسی دوباره نحوه چیدمان داده‌ها، در بسیاری از موارد می‌توانند بخش بزرگی از فایل‌های مهم را بازیابی کنند.
  
• اگر استوریج SAS دارای رمزنگاری سخت‌افزاری (Encryption) باشد، روند ریکاوری اطلاعات چگونه انجام می‌شود؟
  در این موارد، متخصصان ابتدا چینش مجازی RAID را انجام داده و سپس با استفاده از کلیدهای امنیتی که در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد، قفل فایل‌سیستم را باز کرده و فایل‌ها ریکاوری می‌شوند.